O meu maestro invítame a publicar as conclusións dun traballo que realicei este verán sobre a publicidade emitida no horario infantil durante o 2006.
Como di Lolo Rico a televisión merece as críticas que recibe e no tocante á infracción das normas dende o meu punto de vista pasa pola man do anunciante, as axencias publicitarias, de medios e as propias canles polo menos. Demasiados gatekeepers ¿Falta de profesionalidade ou eficiencia?¿Escasa formación deontolóxica e legal?¿Fallan os protocolos?¿Que pasa coa excelencia?
A grella de programación publicitaria presenta altos índices de adecuación de contidos nas franxas horarias da mañá, sen embargo nas franxas da tarde a maior parte das insercións están destinadas a un público adulto ou maior de idade.
Nos horarios de protección reforzada correspondentes ás franxas da mañá, as mensaxes publicitarias elaboradas e dirixidas especificamente á infancia ocupan un lugar preeminente na programación publicitaria, sen embargo nos horarios de tarde proliferan na programación productos audiovisuais que, por ser dirixidos públicos obxectivos adultos non se constrúen de acordo coas súas habilidades interpretativas. Deste xeito atópanse moitas veces en situación de ter que descodificar contidos non elaborados expresamente para as súas capacidades cognitivas, habilidades lingüísticas, vocabulario e referentes culturais.
Estes contidos non específicos inclúen spots de productos que por normativa non deberían inserirse nos horarios de protección reforzada como é o caso dos medicamentos e as bebidas alcólicas. No 2006 a TVG emitiu en horario de protección reforzada 105 spots que incitaban ó consumo de alcol e 322 insercións de medicamentos, un destes medicamentos anunciados alcanzou 114 insercións converténdose nunha das 50 campañas con maior número de insercións en horario de protección reforzada.
A mostra analizada revela que case a metade das mensaxes publicitarias están orientadas a influír no sector de poboación feminina e en menor medida se dirixen á poboación masculina ou se dirixen de xeito indiscriminado a ambos sectores da poboación.
Os productos audiovisuais publicitarios analizados tenden representar ó neno como actor de conductas autónomas e illadas de control externo naquelas mensaxes que van dirixidos á infancia na maior parte dos casos e en menor medida a debuxalo como individuo dependente e necesitado de coidados. Mentres que naqueles dirixidos a adultos tende a excluírse a figura da infancia na maior parte dos casos e cando se representa é como neno natural (producto da vida vital e harmónico) ou ben o neno familiar como elemento conformador da familia mesma.
Na maior parte dos spots ós que estivo exposta a infancia galega no ano 2006 a través da TVG en horario de protección reforzada apela a emotividade só un 12% das insercións aducían motivos racionais como argumento de compra.
Conclúese que a través do uso das voces en off reprodúcese unha imaxe diferenciada de xéneros. Represéntase ó sexo masculino cun carácter predominantemente duro e dominante, mentres que á muller se lle atribúe en maior medida un carácter extravertido e fascinado. A representación da sensualidade é distinta en ambos casos, duplicase nas voces femininas. A expresión da tenrura aínda que constitúe unha porcentaxe escasa incluso na muller non aparece representada no uso das voces como característica asociada ó home.
Seguindo a proposta de Balderas Ortiz analizouse a mostra dos spots coa fin de determinar por medio de cales das necesidades humanas de Henry Murray se trata de motivar á audiencia das mensaxes á adquisición do ben ou servicio.
A observación revela que o discurso é diferenciado para os sexos masculino e feminino (agresión, logro, sexo autonomía vs. Asistencia, xogo, exhibición, orde respectivamente) e que cando se dirixe a ambos sexos nas mensaxes aproxímase máis ó esquema da comunicación dirixida ó público masculino coincidindo tres das catro necesidades principais (logro, agresión, autonomía) e ningunha das catro principais necesidades que encabezan o ranking das apelacións dirixidas ó sexo feminino. Así pois, as mensaxes indiferenciadas inclinan a estimulación cara o esquema masculino en lugar de combinar ambos.
Parecen establecerse tres tipos de discurso e argumentación diferenciados para a infancia, os adultos e as idades intermedias. Aínda que se presentan certas coincidencias nos tres primeiros estadios de idade e unha clara diverxencia no estado adulto.
A estimulación dos instintos de agresión e autonomía é un recurso frecuente nas mensaxes dirixidas á infancia e adolescencia así como no intervalo de idade máis próximo a estes, a mocidade.
A necesidade de xogo é o recurso menos empregado mentres que a máis empregada resulta ser a necesidade de logro (superación de obstáculos, rivalizar e superar a outros ou pasar a un nivel maior). Este estímulo desaparece nos estadios de idade posteriores.
Apréciase que en moitos casos o discurso publicitario prescinde da representación de interaccións entre os xéneros, incluso en algúns casos en que se dirixe a públicos indistintos a mensaxe constrúese prescindindo da interacción de xénero, nestes casos represéntase a cada un por separado ou simplemente non se representa visualmente a ningún dos xéneros.
A exclusión de interacións de xénero empregouse en maior medida naquelas mensaxes dirixidas á muller e moito menos nas dirixidas ó home ou a ambos.
En maior medida o discurso inclúe interaccións de tipo parental cando se dirixe a un público feminino ou indistinto sen embargo emprégase moi pouco como recurso cando o público obxectivo é masculino incrementándose sen embargo as de carácter sexual que desaparecen completamente nos discursos dirixidos á muller.
Independente da franxa de idade do público obxectivo e do xénero do público obxectivo ó que van dirixidas as mensaxes téndese en moitas ocasións a excluír da mensaxe calquera tipo de interacción entre xéneros, a representación de hostilidades entre xéneros está máis presente naquelas mensaxes dirixidas ó público masculino e increméntase nas franxas de idade máis novas, (infancia, adolescencia e mocidade). A representación de actividades profesionais ou de carácter formativo son as menos empregadas na mostra analizada.
As representacións de actos compartidos de natureza sexual concéntranse nas mensaxes destinadas ó público adulto e carecen de representación nas franxas máis novas, este recurso emprégase máis cando se dirixe ó público masculino en detrimento do modelo parental.
A análise de interaccións de natureza prosocial desvela que non se representan en ningún dos imputs interaccións con grupos minoritarios (invidentes,minusvalidos psíquicos ou físicos, etc.), atopouse unha única representación de interaccións con outras etnias, neste caso tratábase dunha interacción hostil.
En dúas ocasións atopáronse interacción interxeracionais con anciáns. Unha delas de natureza hostil e unha segunda na que a ancián representada actuaba como provedora instrumental. Se os resultados da mostra son extrapolables ó total do discurso, podemos dicir que a publicidade inserida no 2006 non contén ou contén en escasa medida imaxes nas que se represente de forma positiva interaccións con anciáns, grupos minoritarios ou grupos étnicos diferentes. Pese ó seu potencial socializador non fai uso das súas capacidades para contribuír á educación en valores e á integración e interrelación de grupos sociais diferenciados.
En canto á representación de espacios os públicos obxectivos da franxa de idade intermedia tenden a ser máis estimulados a través da representación de espacios abertos e sociais, coma exteriores urbanos ou espacios públicos ou profesionais. Nas idades adultas a proposta e máis doméstica.
As mensaxes inclúen máis os espacios exteriores rurais en aqueles casos en que se dirixen a públicos indistintos. Na mostra obsérvase que na maioría dos casos están asociados a status, equilibrio e/ou calidade de vida.
Nas mensaxes publicitarias a muller aparece ligada a ambientes domésticos case na metade das ocasións, cando as mensaxes lle son dirixidas, no caso dos homes os escenarios domésticos son moito menos recorrentes.
* O texto é un pouco largo e aburrido polo que so inserto as conclusións. teño máis gráficas pero era demasiado para unha anotación, se alguén tivera interés no texto completo pode solicitalo a través dos comentarios, (é a unha da tarde, estou cansa). Tende un bo día.
