Infancia, Comunicación, Consumo

La calle pareció ser el lugar más razonable y allí empezó otro capítulo de nuestro aprendizaje. No es a cualquier hora, ni cualquier día ni en cualquier época o barrio que se encuentran niños jugando por la calle. Apuntes metodolóxicos sobre antropoloxía urbana.

chuzame

Y yo me maravillaba de que los que habían de nacer tuvieran que luchar en nombre de los que se fueron, y no podía hallar en ello razón. Pero las gentes decían que así debía ser, y yo no era más que un muchacho.

Una odisea nórdica. Jack London

Levo un tempo sen palabras, non é que esté sen ningunha, non. E que as que teño non me valen, non encaixan de forma correta; bueno se cadra é que non quero admitir que non teño nada que dicir, ou que non sei o que quero dicir. Todos os estados son transitorios. Hai que esperar. Así que mentres tanto vou contar como me saia o que me contou a min o meu primo, que ten 15 anos e estudia nun dos colexios da mostra, esta fin de semana.

Tiven sorte con este colexio porque cheguei no medio do proceso de conxelación, que o SIEGA estaba a realizar nos discos duros. O colexio ten dúas aulas de informática, pero á miña chegada unha xa estaba conxelada; digo que tiven sorte porque se me permitiu despois dunha reunión de urxencia convocada mentres tomaba os datos da aula que aínda non estaba conxelada pero que estaba destinada a ser conxelado disco tras disco ó seguinte día. Permitiuseme finalmente, despois da interrupción, continuar o proceso de recollida de datos.

O tema dos discos duros conxelados foi unha das problemáticas atopadas, non son partidaria dese sistema porque dificulta moito o uso de funcións do navegador coma os marcadores, ou favoritos, o propio historial, e a fluidez xa que o equipo está sometido a un constante primeiro encontro coma nun día da marmota e realízanse continuamente procesos repetitivos que non teñen utilidade unha vez que se apaga o equipo. E coma se cada vez que te atopas con un contacto tiveses que facer as presentacións, e logo no próximo encontro non serviran de nada, non se acorda e hai que volver a presentarse. (son as palabras que teño, recoñezo que non son as adecuadas, sintoo moito).
Noutro colexio comentábame o coordinador TIC, que tiñan detectado que algún/s alumn@/s visualizaba/n e facía/n descargas de pornografía dende unha terminal da biblioteca, pese a que sempre había algún mestre supervisando o uso dos equipos. (Respecto á habilidade que teñen os rapaces para evitar o Control parental fálase en Growing up online; e por todas parte da fenda dixital- Estou recapitualando). Cando lle comentou o caso á persona do Siega que revisaba os equipos esta recomendoulle conxelar os discos duros. A min non me parece unha solución, a el tampouco, claro. Nos traballos que levo vendo, a maior preocupación radica en que non se cargue o equipo, que siga en funcionamento. Claro que eso é ben razonable tratándose dunha aula de informática dun colexio, é moi importante que os equipos se manteñan operativos para dar clase. É unha das preocupacións máis significativas para os coordinadores TIC cos que me entrevistei nos centros. Tiñamos deseñado unhas preguntas moi abertas para facer unha e outra vez a modo de exploración para o grupo de discusión. Había por un lado unha que dí ¿Que observacións farías respecto ó uso de internet por parte dos alumnos? e a outra ¿Que observacións farías respecto ó mantemento dos equipos?. Atopo que ambas preguntas conflúen nunha soa resposta moi ó fío da operatividade dos equipos e a súa conxelación.

O problema dos usos é máis observado en relación cos danos materiais que causan no sistema operativo dos equipos e moito menos no que eu considero que é o dano que os contidos poden causar no sistema operativo do propio alumno. E mesmo no ensino, no desenvolvemento das unidades didácticas para a educación sexual, por exemplo, pois ¿non é a pornografía coñecemento previo a ter en conta? e se nalgúns casos as buscas se realizan ó estilo de "tias guarras", ou as páxinas atopadas teñen por título cousas coma "zorras muy zorras" ¿non pode iso causar algunha dificultade á parte da educación en valores relacionada co xénero?. De ser así ¿a educación debería incidir en estes aspectos?. Se así fora un disco duro conxelado non axudaría en moito.

Importante tamén o tema da violencia, -tema no que non paro de pensar por qué resulta gratificante- e non logro entender. Nunha ocasión pregunteille ó meu afillado de 16 anos que me ensinaba uns vídeos jackas por que lle gustaban eses documentos -en vez de documentos usei a palabra vídeos coa maior naturalidade da que fun capaz- non atopou maneira de responderme, nin sequera ergueu os hombros, nen sequera dixo non sei. Quedou sen palabras, creo que nunca se tiña preguntado tal cousa. Aceptei a resposta e manexoa como información na miña procura.

Ía dicindo que en canto a contidos de risco ou virus capaces de danar sistemas operativos e causar malos funcionamentos recoñece por exemplo o Libro Blanco do Consell de l’Audiovisual de Catalunya que:

Contidos de risco son aqueles que entrañan un perigo potencial que pode ou non ter consecuencias directas para certos individuos, pero que, á larga, e considerados estadísticamente, si enxendran danos notorios para a sociedade:

Contidos violentos
Contidos sexistas ou racistas
Contidos pornográficos
Contidos consumistas
Contidos que tenden á corrupción da linguaxe e atentan ás normas de respeto ó outro
Contidos que violan o dereito ó honor, a intimidade e a privacidade das persoas

Diríase que vou recuperando as palabras. E antes que me esqueza debería dicir o que me contaba o meu primo, que era que cos discos duros conxelados, estaban moito máis tranquilos e que non tiñan que preocuparse tanto.

-Como cando usas un ordenador tes que poñer o teu nome, antes podían saber que páxinas visitabas, pero agora non tes que preocuparte porque ó apagarse desaparece todo.

Lembro unha reflexión que fixo unha coordinadora doutro dos centros:

- Os rapaces teñen que sentir un control.

Ocórrenseme máis cousas agora pero non quero aburrir, así que vou cerrar este texto cunha cita coa que reflexiono sobre o contexto que extraio dun texto que lía hai un tempo cando estaba máis fondamente, e sen aparente remedio, preocupada pola epistemoloxía:

A relevancia de algo implica que se aparta do seu contrario, senón non sería relevante. Que eu me leve o lápiz á boca, implica que o lápiz teña unha relevancia propia, escribir con el; e así cando o mordín non o recoñecín como tal, senón que o tomei por outra cousa, un caramelo, por exemplo. Tomar o lápiz para escribir con el, implica que o poida tomar como un caramelo. Por tanto a cuestión da súa comparecencia, é só cuestión se se da a alternativa "comparecencia-ocultamento". El concepto de "sujeto" en Platón y Aristóteles. Una aproximación contemporánea.

chuzame

There's a lot of "user-generated" media in the film: photos and videos that kids have posted online. How did you go about sorting through that content?

Maggio: When we started searching for images from public social networking sites and YouTube accounts to use in the film, it felt pretty much like jumping into an ocean. It's really difficult to sum up the vastness of what's out there online -- the incredible amount of pictures, videos and words posted constantly by every conceivable type of kid. Building an archive of this material was dramatically different from traditional documentary archival research. It was all just a matter of plunging in and digging around, with no structured method or tactic. Growing up online

chuzame

-¿Dónde pones todas las cosas que lees?-
me preguntas tras el aguacero
mientras el cielo se enciende de relámpagos
tardíos. Azul cobalto con ceniza. Yo estoy sentado
como un hindú, espío desde el diván. ¿Dónde las pongo?
Unas pocas terminan en los escombros
cada último jueves de mes pasa el camión
y se lleva las alfombras falsas
los sillones agrietados, los juguetes cojos.
Unas pocas se enredan en los hilos, otras se las
lleva el viento, las entierra en la arena.
Quedan las cosas que no dejan en paz
las cosas que cortan, que hieren
las que cavan galerías
las cosas que gorjean y relucen
las cosas vivas
las cosas.

Alberto Nessi

chuzame

As palabras, son terriblemente flexibles. Debe haber unha fórmula para calcular a súa elasticidade. Cando leo certo tipo de textos, non sei moi ben se @ autor@ está impresionad@ ou se quere impresionarme. É dificil intelixir entre tanta fascinación. A maior parte das emocións son extremadamente contaxiosas.

Espero que todo se calme co tempo, os seres humanos somos moi impresionables; pero acabamos acostumbrádonos a todo. Disque o que non mata engorda.

Os Biosbardos, estou a pensar nos biosbardos.

chuzame

No noso periplo polos colexios públicos imos atopando buscas interesantes, ostias  é unha das que nos chaman a atención e ocorreuseme mirar en google trends a evolución desta busca. Creo que se cadra a alguén máis lle pode resultar interesante.

chuzame

Necesitaba definir búsqueda de información, para este traballo e intentei facelo seguindo os criterios da metodoloxía empregada para o informe de Unicef ¿Autorregulación? Y más dado qué constitúe un punto de arranque para este traballo.

A forma de abordar a análise das páxinas e servicios analizados toma como punto de partida a situación figurada da navegación dun neno en Internet. Os investigadores intentaron adoptar un punto de vista similar ó que se obtería desde la mirada dun neno ou unha nena e foron conscientes das dificultades existentes para explora-las páxinas e productos seleccionados

....

O noso estudio aborda por tanto a análise de conversacións asíncronas (foros) e síncronas (chats). Ambos espacios de comunicación seleccionáronse a través
de búscas en Google con térmos específicos como “foros niños” e “chats niños”, escollendo sempre aqueles que foran de aceso aberto. ¿Autorregulación? Y más.

Lendo este texto, lembrei un artigo que empreguei para un traballo do que publiquei as conclusións hai tempo e vénme á cabeza os resultados de Garitaonandia e Garmendia que xa se mencionou neste blog. Dos que extraio os textos seguintes:

-“Entras a mil juegos y juegas gratis, ahí” (chica, 15 años, Bilbao).
-“Yo juego en diez… Hay diez juegos de cada tema… Pues están los típicos juegos clásicos, el Paco, el comecocos, Mario Gross… hay diferentes clases” chica, 16 años, Sevilla)
- “Yo no me meto en el Terra porque no me fío… yo prefiero que yo sepa quién eres tú… y tú me das tu Messenger y yo hablo contigo… No sabes la gente que ay (en el chat)… y yo prefiero saber con quién estoy hablando… y que es gente que conozco de verdad” (chica, 16 años, Sevilla).
- “Yo no me suelo conectar a un chat… no me gusta… alguna vez me he
conectado con mis amigas…todas, somos cinco, de 24 años… Y vamos
inventando las cosas… porque no puede ser que todos los (chicos) que estén conectados sean altos, rubios y con los ojos azules” (chica, 13 años, Barcelona).

-“Yo con 8 años… yo solo… empezaba por lo típico… bajar cosas de Internet… más de una vez jodí el ordenador.. y ya está… cuando se me rompía el ordenador lo arreglaba mi padre” (chico, 14 años, Valencia).
-“Desde que era bastante pequeña… que había ordenadores en casa… algunas cosas leyéndolas yo… en clase de Informática… aprendía yo sola… algunas cosas me enseñó mi hermano” (chica, 16 años, A Coruña).
-“Mi hermana me enseñó el Messenger y luego ya yo sola” (chica, 17 años, Sevilla).

-“Voy a la Wikipedia, y me lo ligo todo. Escribo el tema, miro las faltas, y le
pongo el corrector” (chica, 12 años, Barcelona).
- “Yo busco la información en el Google, la paso al word, lo voy leyendo y las
frases que no son importantes las voy entresacando, no sé, voy haciendo así”.
(chica, 13 años, Barcelona).
- “Yo Internet utilizo para buscar trabajos hechos… y ya está, luego los cambio
un poquillo… lo busco en Google… y lo extiendo más” (chico 15 años,
Valencia).
-“… Y si no encuentro lo que quiero en el Google, voy al rincondelvago.com.
Corto y pego” (chica, 16 años, Sevilla).
-“Yo no sé. En Wikipedia, por ejemplo. Porque en mi clase hay mucha gente que
utiliza el rincondelvago.com y son todos los trabajos iguales” (Otra chica, 16
años, Sevilla).

Volvía a preguntarme o mes pasado quen era en realidade o neno; non sei se me explico; as representación social que se reflexa no estudio de Unicef correspóndense coa representación do neno vulnerable de Gómez Espino e Blanco López ou cando menos fai unha representación de escasa pericia que non se corresponde coa autoimaxe que devolve o estudio de Garitaonandia e Garmendia. As primeiras declaracións indican que os suxeitos da mostra non buscan os xogos senón que teñen puntos de destino fixos e coñecidos de antemán á hora de xogar. Por outra banda as declaracións referentes ós chats revelan actitudes reacias cara os chats que sen embargo deben estar fundamentadas na experiencia; unha experiencia que segundo os propios rapaces se adquire de forma autodidacta e sen supervisión pero sempre existen contactos iniciais que a miúdo son tutelados por pares que son previos o ensino formalizado. ¿Que mirada lle dedicaremos?

Volvendo ó tema das buscas; como o informe non me ofrecía unha solución continúo a busca e polo de pronto traballo con esta definición.

Internet como ferramenta de búsqueda de información: autonomía e adaptación ás necesidades.
Entre os usuarios emerxe outro importante rango de usos que posicionan a Internet como base informativa e documental. Desde averiguacións "personais" para o disfrute do tempo de ocio hasta buscas de información altamente especializada no ámbito laboral.
Os usuarios reconocen que Internet, como ferramenta de busca de información, aporta autonomía, é dicir, independencia frente a un interlocutor (teleoperador, vendedor, p.e) que non sempre é atento, accesible ou está ben informado. Adicionalmente, esta vantaxe permite buscas máis "relaxadas" e "libres".
"É un proceso independente porque falo ti todo, dache autonomía, non tes que molestar a ninguén, é máis individual, máis eficaz... Tes moita privacidade porque tes acceso a moitos temas e non tes que dar contas a ninguén".
Un rasgo importante do uso da rede como base de información/documentación é a participación activa do que busca. Neste aspecto, Internet ten diferencias importantes con outras canles de marketing ou de comunicación co cliente como a televisión, p.e. Os usuarios ó actuar como suxeitos activos acotan a área e o tempo de busca e autodefinen a cantidade e a calidade de información que consideran "satisfactoria". Por eso, en xeral, Internet percíbese como unha "canle personalizada", que se adapta ás necesidades dos usuarios. Esquemas de Uso de Internet desde el análisis del Usuario. Ventajas como Canal de Negocio.

Xunto coa de recuperación:

A recuperación de información é o seguinte paso á determinación das necesidades de información. Podes recuperar a través de diferentes ferramentas: bases de datos, Internet, tesauros, ontoloxías, mapas... Coñecer e manexar estas ferramentas contribúe a unha recuperación de calidade. Búsqueda e recuperación da información.

Paréceme aceptable de momento, pero se me podes suxerir outras definicións ou matices, son recepción en estado puro.

chuzame

Comunicado íntegro de Manu Chao

Fue una muy desagradable sorpresa el descubrir hace un par de días que el Partido Popular utilizó de manera totalmente ilegal y sin ningun permiso previo la cancion La Trampa, escrita por mí e interpretada en buena amistad con Tonino Carotone.Con el agravante de hacerlo para un vídeo partidista, electoralista y denigrante para terceros.Es de notoriedad pública que no tengo ninguna simpatía por el Partido Popular. Tampoco ellos nunca se cortaron en respaldar varias criticas a mi forma de ser o a mi trabajo. Entonces, lo que yo trato ahora de entender es porque el Partido Popular se toma la licencia divina de utilizar la obra de gente que no le gusta. Y desde luego, por qué en su gran cruzada por una "normalidad" rancia, absurda e incomprensible, el Partido Popular se permite utilizar la música e interpretación de artistas que nunca se definieron como normales. ¿Será que artistas "normales" según los criterios del PP no existen? Puede ser que sí, puede ser que no; no lo sé ni me importa, porque al fin y al cabo todo acabaría en un debate estéril y sin futuro. Pero hoy en concreto estoy bien seguro de que esa persona idealizada e irreal que ellos sueñan no soy yo. Y ya que estamos, desde estas líneas hago un llamamiento a que vayamos tod@s a votar el domingo por cualquier partido que no sea el Partido Popular y evitar así lo peor que nos pueda pasar a tod@s estos próximos cinco años.

Siempre atento y feliz día (...dentro de lo que cabe...), Manu Chao

Publicado onte en El País

Actualidade non é aquelo que sucede no momento actual, senón aquelo do que se fala ou aquelo no que se pensa no momento actual.

chuzame

Unha parte dos xóvenes usuarios actuales están iniciando as súas experiencias web e a súa conducta cambiará. Aínda menos coñecemos dos usuarios, máis do 50%, que se pode incorporar nun futuro próximo por exixencias persoais ou profesionais; e é probable que non repitan as conductas máis extendidas na actualidade. E, por último sen pretender ser exhaustivo, sen gradacións da interacción e destes públicos, que separen conceptualmente entre usuarios e clientes, turistas ou lurkers, pseudo / falsos visitantes os resultados de e-métrica que se nos ofrecen como alcance, difusión ou incluso calidade dunha comunicación conducen a errores de fondo coma os que a semiótica e a análise de contido puxeron de manifiesto con respecto á investigación empírica de audiencias en médios masivos de comunicación. A Análise Semiótica de Hipertextos e a Evaluación de Webistes

chuzame

Andei a ler estes días algunhas cousas que saquei do Congreso de AEIC. Un traballo interesante que se expuxo nese congreso é o de Carmelo Garitaonandia e Maialen Garmendia Cómo usan Internet os xóvenes: hábitos, riscos e control parental (non asistín á mesa porque estaba nesta outra, ás veces odio elixir). O estudio cualitativo realizóuse mediante a técnica do grupo de discusión en concreto 6 grupos compostos por adolescentes de entre 12 e 17 anos e constitúe unha exploración das actitudes, usos, hábitos, competencias e hábitos dos adolescentes na rede, tamén fai unha aproximación ós efectos que o consumo tecnolóxico ten nas relacións cos pais e o grupo de pares, explorando riscos potenciais e medidas de regulación e control parental.

As idades de inicio ós usos de internet se producen en idades que oscilan entre os 6 e 10 anos -(Eu empecei) ós seis anos tamén… No cole, en primeiro, xa nos ensinaron a entrar en Internet, o Google… o básico” (rapaz, 12 anos,Barcelona)- aprendendo de algún familiar ou nos colexios e que o coñecemento desenvólvese con posterioridade no grupo de pares ou de xeito autodidacta. Algunhas declaracións apuntan a que entre os nenos esperase certa grado de experticia ó redor dos 10 anos.

“Eu investigando na clase de informática… levabannos de vez en cando nunha clase á sala de informática… e ahí eu fun investigando… empecei con 9 ou 10 años... porque me picaba porque todos se rían de min… porque ó principio non sabía… piquéime e aprendín e ala!” (rapaza, 12 anos, Madrid).

Pese ós contactos iniciais que se producen nos colexios:

Os xóvenes amosan pouco interés en usar Internet coma unha fonte rica e diversa de información, é máis ben unha fonte que lles permite sair ó paso dos traballos que lles mandan, de “corto e pego”, de “fusilar traballos” baseados en Wikipedia, Encarta e o que ofrezca o Google, cando non a web do rincón do vago, que conocen todos. Dos grupos de discusión deduciuse moi pouco traballo orixinal, moi poco uso da riqueza que ofrece Internet como base de datos e fonte de información e sí moita copia.

E un apunte final dos autores:

... destacar que entre as actividades dos xóvenes non detectamos prácticamente ningunha actividade solidaria, ciudadana e/ ou política realizada a través de internet.

Atopo dificultade para conciliar os resultados coas expectativas que se proxectaban hai un ano, e pregúntome porqué as buscas adolescentes non dan en cair en directorios coma este ou este ou estoutro.

Respecto ó control parental revela o informe que:

Aínda que lles pareza normal este control, os adolescentes usan tódolos trucos que coñecen (cerrar a porta, cambiar de páxina cando entran os seus pais, minimizar páxinas, entrar en Internet cando non están eles (os pais), borrar o historial e un largo etcétera) para intentar estar en Internet sen control algún, agás o que se impoñan eles mesmos.

Ó meu entender resulta preocupante que todos os participantes manifesten coñecer de motu propio ou por casos de proximidade situacións de risco (acoso, ciberbulling, contidos violentos...) ó tempo que declaran que non recorrerían ós seus páis, nin a un profesor agás como último recurso e ó mesmo tempo que manifestan que recorrerían a un amig@ sucédense al declaracións nas que se responsabilizan a sí mesm@s de sufrir ese tipo de riscos.

“Se ti queres quedar con unha persoa … quedaches porque ti quieres… se lle dis que si e despois che pasa algo… é o teu problema” (rapaza, 16 anos, A Coruña).

Cabe valorar a posibilidade de que este tipo de actitudes non contribúan de xeito positivo a posibles intervencións de apoio dentro do grupo de pares, dato a ter en conta en relación coas declaracións que apuntan a que non se recurriría a un adulto dado que este podería levar a cabo intervencións capaces de resolverse con algunha forma de restricción.

Amósaseme relevante as declaracións que apuntan a que o uso da mensaxería instantánea é constitúe unha forma de prolongación das relacións sociais que non desplaza as formas de interacción social sen mediación, senón que as complementa segúndo ofrecen as declaracións sobre si mesmos, sen embargo interpretan usos sustitutivos ou abusivos por parte de outros usuarios.

• “Eu se estou en Internet e me chama un amigo para quedar ou algo… deixo internet e voume co amigo” (rapaz, 13 anos, Madrid).
• “Se non tivera Internet estaría vendo la tele… todo o tempo posible…eu estou en Internet cando estou na casa e non teño nada que facer” (rapaz, 16 anos, A Coruña)
• “Hai un que ven ó noso colexio, pero despois vive nas Rozas e
como non ten a ninguén con quen xogar… ademais vive no campo…pois está todo o día enganchado con Internet ou a televisión.. porque ler e eso… pouco… non lle gusta” (rapaz, 12 anos, Madrid).
• “Eu tampouco deixo de sair cos amigos … nin de estudiar … ó mellor un día que estiven xogando en Internet podía ter estado cos amigos” (rapaza, 16 anos, A Coruña).
• “Porque non é o do Messenger como o de que hai xente que se queda na casa e non sae do ordenador e da play… ti estás en Internet e méteste ó Messenger cando estás na casa e te aburres… non estás ahí todo o día” (rapaza, 14-15 anos, Bilbao).

Resúltame interesante resaltar que o traballo presentado por López de Ayala no mesmo congreso baixo o título "A mediación familiar no consumo de tecnoloxías da información e comunicación" e que se realizou mediante o uso da enquisa -realizada neste caso ós pais- devolvía tamén resultados análogos na apreciación dos usos excesivos, xa que logo os páis manifestaban que existían rapaces que se pasaban demasiado tempo conectados a internet e accedía a contidos ou interaccións inadecuadas pero que en ningún caso se trataba dos seus propios fillos, e dicir que este tipo de prácticas que se recoñecen como existentes e se valoran como perxudiciais sempre son realizadas por "outros". Esta percepción compartida pode ser resultado da comunicación e o intercambio entre os nenos e os páis; a falta de medidas de supervisión máis alá do tempo de conexión, coma da fenda nocional que se da entre as xeracións -a fenda nocional pode ser máis grande ca fenda dixital-, e que lles permite ós adolescentes actuar como fonte con autoridade polos seus coñecementos no contexto familiar.

chuzame