Infancia, Comunicación, Consumo

Onte visitei o Club Faro para escoitar a Manuel Martín-Loeches que trataba de contestar á pregunta ¿que nos fai humanos?. É dicir, que explicou un pouco sistema operativo humano así coma as actualizacións e novas versións que foron salindo nos últimos 80.000 anos.

Mencionou as neuronas espello, estas coñeceredelas ben porque están de moda, ou algo similar dixo, a estimación de Martín-Loeches é que esta moda deixará de afectar á ciencia en un corto prazo estimado de 5 anos, logo chegaráse á conclusión de que non era tan importante. As modas afectan a todo, mesmo á ciencia pero eche unha cousa boa porque moitas persoas se suman á corrente e dese xeito supérase antes o extraordinario do estímulo, bueno se se pode dicir que o extraordinario lle corresponda ó estímulo en lugar de corresponderlle á cognición, percepción, emoción ou o que é o mesmo ó observador, ó suxeito.

Pero modas habelas hainas, recordo que hai uns anos nos medios de comunicación non había frase na que apresentándose o nacionalismo non se apresentara tamén terrorismo ou no seu defecto radical. Non sei se isa moda terá algo que ver con que o debate de aspirantes a xestor só haixa dúas persoas; pouca capacidade de elección se nos ofrece á simple vista, e coincido en que hai máis dunha razón para non votar a ningún dos dous, 31 polo menos din.

Pero falando de modas, preocúpame bastante (con perdón) ese rollo de gañadores e perdedores. O rollo gañador e perdedor, veñoo captando dende hai anos nas películas americanas non sei en cantos guións de produccións norteamericanas non sairá unha frase coma: ¡Eres un perdedor!, logo empezou a soar nesas..., neses..., nos platós onde se comentaban esa clase de programas chamados de telerrealidade, que eu non sei canto teñen de realidade se hai que facer un casting no que a maior parte de concorrentes non dan o perfil que andan buscando. E agora empeza a soar en boca dos aspirantes ó hemiciclo e exténdese por outras voces coma unha moda, paréceme que pasou algo semellante co termo patriota ou patriotismo. É coma se as películas, os guións ficcionais escaparan das pantallas e tomaran a realidade. Non sei se o onomaturgo (pax. 50) andará outra vez de mala saña, ou se a comunicación mediada ten realmente efectos poderosos. Unha cousa é certa; quen sementa recolle -non porque eu o diga, senón porque o dixo Gerbner.

Atopo que non é cousa boa simplificar demasiado as cousas para o desenvolvemento cognitivo:

As características do estereotipo poden sistematizarse, seguindo a V. Allende (1997), en tres:

a) Anula a complexidade dun asunto ou dos oríxes históricos, culturais, relixiosos ou económicos dun grupo ou tipo social concreto.

b) De tódalas realidades posibles, elixe unha, simplista e reduccionista, que conduce a unha visión maniquea das relacións sociais.

c) Opera sobre roles de inferioridade e superioridade, sobre todo en canto ó xénero dos individuos (home fronte a muller) e a súa etnia (hombe blanco frente ó resto). Engado eu e mil outras posibles.

Por outro lado, trátase de construccións mentais sumamente difíciles de erradicar, xa que está demostrado que os sucesos que confirman as expectativas estereotipadas previas son recordados mellor polos suxeitos que aqueles que as contradín. Disfuncións da socialización a través dos medios de comunicación.

Dicía onte Martí-Loeches que fundamentalmente o desenvolvemento do cerebro humano baséase na complexidade das conexións que nos permiten manexar máis información ó mesmo tempo, ou sexa que temos máis ram e procesamos máis datos ó, e, no mesmo tempo. Que bonito ¿verdade?. Se é así, para que simplificar se como tamén se mencionou o maior pracer que se lle pode dar ó cerebro é a sobreexcitación.

Esta fin de semana, estiven a botarlle unha ollada ó pasado recente nun documental que afortunadamente está en YouTube Os 70: De Woodstock ó Walkman ía falar do tema pero vexo que se me fai longa a anotación, como eu xa teño a miña opinión mellor que o vexa cada quen -se quere rememorar o pasado- e que me conte a súa.

chúzame

Os equipos están aquí, non hai dúbida, as caixas xa non caben polo corredores…se non fose tan “boa” hasta pensaría que xusto chegan previo paso polas urnas o próximo 9 de Marzo, pero deixando eso a un lado, xa empezan a ser moitas as caras de “ansiedade”. Uns por notar como as TIcs xa aterrizaron, inminentemente, sen volta atrás. Os más incrédulos, porque se negan a remangarse os xerseis e poñerse a APRENDER. Outros porque despois de conectar todos os interruptores e portos USB do mundo queren saber QUÉ facer con eles, e outros porque queremos aprender a responder á gran pregunta:

E CON TODO ESTO; ¿QUÉ FACEMOS?

Pois supoño que algo así como NEGOCIAR, e qué quero decir con esa palabra. Refírome a:

1. non crear falsas expectativas.
2. continuar o noso modo de traballo.
3. introducir as Tics dun modo paulatino.
4. non sentir ansiedade por aprender de golpe.
5. disfrutar do proceso de aprender a usalas.
6. compartir dudas e formación cos nosos compañeiros.
7. preparar e planificar as clases Tic con anticipación.
8. integralas na aula.
9. elaborar e crear novos materiais.
10. reconocer, analizar e saber buscar recursos....

Ben dito por Chus.

Segundo o Plan Estratéxico Nacional de Infancia e Adolescencia 2006-2009 a chegada e aplicación das tecnoloxías da información e da comunicación presenta un reto doble en tanto que se trata de garantir o coñecemento e uso para non xerar unha fenda capaz de crear novos criterios de desigualdade e por outra parte garantir que o uso se produce en situación de seguridade, de xeito que se atopen protexidos ante contidos que poidan resultar perxudiciais para o seu correto desenvolvemento.

Dicía hai uns meses unha estudiante de Benicarló que lle chamaba moito á atención o feito de que fagan incorporar no plan de educación primaria o TIC para que os alunos empecen a utilizar as tecnoloxías dunha maneira crítica, pois, na súa opinión, os cativos sempre son moi despertos e din todo o que pensan pero non cree que poidan ser capaces de ser críticos. Tamén concordo con estas palabras e polo momento creo que nas etapas de desenvolvemento nas que o neno carece de habilidades para a interpretación crítica, correspóndelle a outros máis hábiles realizala por eles.

Boteille un ollo ó Informe sobre a implantación e uso das TIC nos centros docentes de primaria e secundaria 2005 2006 e independentemente dos resultados valoro a estimación de frecuencia de uso por parte dos alunos.

ALTA: Casi todos los días ou varias veces ó semana.
MEDIA: Entre unha vez á semana e unha vez ó mes.

Eu non tería establecido que unha vez ó mes sexa unha frecuencia media, pero iso é unha apreciación persoal.

chúzame

Unha parte dos xóvenes usuarios actuales están iniciando as súas experiencias web e a súa conducta cambiará. Aínda menos coñecemos dos usuarios, máis do 50%, que se pode incorporar nun futuro próximo por exixencias persoais ou profesionais; e é probable que non repitan as conductas máis extendidas na actualidade. E, por último sen pretender ser exhaustivo, sen gradacións da interacción e destes públicos, que separen conceptualmente entre usuarios e clientes, turistas ou lurkers, pseudo / falsos visitantes os resultados de e-métrica que se nos ofrecen como alcance, difusión ou incluso calidade dunha comunicación conducen a errores de fondo coma os que a semiótica e a análise de contido puxeron de manifiesto con respecto á investigación empírica de audiencias en médios masivos de comunicación. A Análise Semiótica de Hipertextos e a Evaluación de Webistes

chúzame

É o título dun interesante artigo de Lawrence Lessig (blog) que me atopei hoxe en Enfocarte.

E a letra en árabe da canción Meu neno de Natacha Atlas, por que me da para alí; e doulle as gracias a Tino pola conversa desta mañá.

يا ولدي - Natacha Atlas

قالت يا ولدي
قالت يا ابني
شفتك بتبكي
شفتك في خيالي
قالت يا ولدي
قالت يا ابني
شفتك في ذكري
شفتك بتبكي

كأنك مثاقل
كأنك مسرور
اسمع الحقيقة
افتح على نور
افتح على نور

ما تنساش اصدقاءك
ما تنساش اصدقاءك
واللي يفكروا فيك
واللي يفكروا فيك
ما تقدرش من امامك
ما تفوق من طريق

الحياة مش سهلة
ما تخافش من الظلم
وكل الاسرار مكتوب في الأحلام

chúzame

Por ejemplo, 78 (más del 50%) de los consultados prefieren internet antes que la televisión, la radio o bien los diarios para comunicarse e informarse. Pero, lo que llamó la atención además, -y no es un dato menor ya que da fundamento económico a la existencia de los ciber-, es que de los 150 entrevistados, 62 admitieron estar de 2 a 4 horas diarias en el ciber. 55, una hora; 27 entre 5 y 10 horas y 5, más de 10 horas.

El 40.16 % de los entrevistados utiliza el servicio de Chat. Mientras que, el 24,9% a la red la usan para bajar juegos electrónicos y entretenerse. Sólo el 22,09% admitió que navega por la web para buscar información y el 10,84% por el servicio de correo electrónico.

Otro dato obtenido es que internet es utilizada mayoritariamente por personas menores de 40 años. Las mayores de esa edad no le interesa o bien no acceden por falta de conocimientos mínimos para poder utilizarlo o simplemente porque no les llama la atención. Educar

En Digizen e Edu.tec

Aínda que sen correspondencia, segue a medrar o meu amor por Canclini. Pasei por educomunicaçao, Manuel Pinto conta o que di Alice Vieira sobre a copia nas escolas (vese moi favorecida polas TIC).

Os profesores empezan a clasificarse non polo uso que fan das tecnoloxías cuantitativa e non cualitativamente falando.

Comprobo que dende máis cerca vense mellor os datos, de lonxe vense moito menos; algunhas cousas son moi mellorables.

Pasei por Comunisfera así remata Daniel Martí a crónica do Congreso Fundacional de AEIC, AEIC está en fase de lanzamento.

Deixo en marcadores cousas coma esta ou esta por se a alguén ten ganas. E etiquetando etiquetando vou notando que perdo o tempo. Calquera comentario a esta anotación viríame que nin pintado.

chúzame

Sócrates: Así, pois, se é moi posible aprende-las cousas polos nomes, pero tamén por elas mesmas, ¿cal desas duas aprendizaxes sería a máis fermosa e a máis segura? ¿Aprender, a partir da imaxe, a imaxe mesma e se é correta, e, á vez, a verdade da que ela é imaxen; ou, a partir da verdade, aprende-la mesma verdade e se a sua imaxe foi realizada de forma correcta?

Cratilo: Paréceme a min que é preciso partir da verdade.

Sócrates: Por conseguinte, chegar a saber de qué forma haixa que aprender ou descobrir ós seres quizáis sexa tarea superior ás miñas forzas e ás tuas. Debemos, sen embargo, felicitarnos de ter convido en que non hai que partir dos nomes, senón que hai que aprender dos seres e indagalos por eles mesmos, moito mellor que a partir dos nomes.

Selección de Textos de Cratilo o del lenguaje de Platón. *Cheguei dende Wikipedia

chúzame

Tiña que estar traballando nunha anotación que se ía titular oigo la música e que dicía máis ou menos:

Non hai moito nunha conversa informal sobre nenos bromeabamos sobre a distancia que media entre pais e fillos adolescentes e alguén dixo:

- Tengo un hijo, se que está ahí porque oigo la música.

Hai cousas que me quedan dando voltas na cabeza durante moito tempo; Daniel e Tiscar (gracias a ambos) sinálanme unha porta a Medrando en liña; mencionase na entrevista realizada ós autores que as TIC teñen creado "a maior fenda dende a xeración do Rock and Roll".

Os rapaces entrevistados para Medrando en liña manifestan que lles molesta bastante que os seus pais non saiban traballar cun ordenador e apenas se mañexan coas mensaxes de texto. Ata aquí chegara.

Engado aquí, que me interesa especialmente o feito de que "os nenos en xeneral se amosen  emocionados de que os adultos queiran escoitar historias acerca da súa vida en liña, suliño especialmente adultos que non son os seus pais ou mestres". O paso a idade adulta relacionase coa alteración no status quo do neno, o paso de inexperto a experto, penso que iso pode xenerar parte do conflicto con aquelas figuras de autoridade que representa o pai mestre, autoridade que o non estar presente permite unha colocación de paridade ou a inversión de relación con outros adultos neste caso concreto. Pero isto acábaseme de ocorrer.

Tamén estaba a fedellar no Google Docs nun algo sobre o control parental que teño que enviar para correxir a ser posible esta mañá.

En cambio estou a chatear co meu amigo Ricardo a través do correo electrónico. Intercambiamos un par de cantigas. Eu envieille esta:

E el correspondeume con esta outra:

Non sei que fará o meu compañeiro, pero eu bou traballar con mellor humor o resto da mañá.

Debía ampliar isto pero voume a Google Docs. Sexas quen sexas, ten un bo día.

chúzame

Recibía onte de Enfocarte un poema de Angel González (é bonito recibir un poema, hai un tempo alguén me entregaba un case a diario -espero que o teu pai se atope ben); dice o poema:

Nada es lo mismo

La lágrima fue dicha...

Olvidemos
el llanto
y empecemos de nuevo,
con paciencia,
observando a las cosas
hasta hallar la menuda diferencia
que las separa
de su entidad de ayer
y que define
el transcurso del tiempo y su eficacia.

¿A qué llorar por el caído
fruto,
por el fracaso
de ese deseo hondo,
compacto como un grano de simiente?

No es bueno repetir lo que está dicho.
Después de haber hablado,
de haber vertido lágrimas,
silencio y sonreíd:

Nada es lo mismo.
Habrá palabras nuevas para la nueva historia
y es preciso encontrarlas antes de que sea tarde.

Nada é o mesmo, hai palabras novas e tamén novos nomes para Juanito Laguna no século XXI, pero esta vez non llos pon Berni senón os alumnos da Escuela Manuel Belgrano de Bandfield dos que teño noticia a través de Educar.

Outra versión de Juanito Laguna remonta un barrilete.

Fala tamén de Juanito Laguna Belén Gaché faime sorrir ese dito que menciona:

Existe un dicho que señala que los peruanos descienden de los incas, los mexicanos descienden de los aztecas o los mayas y los argentinos descienden del barco.

Tamén Enfocarte inclúe un pensamento de Felix Guattari neste número:

...nunca se puede disociar los procesos maquínicos de las estructuras de reterritorialización -para adoptar un lenguaje más complicado, sofisticado o pedante, no sé. La cuestión de la construcción de expresión, de la construcción maquínica -que cambia los hechos, que los actualiza, que impulsa nuevas referencias, nuevos universos- es inseparable de la cuestión de los territorios o de los «cuerpos sin órganos» sobre los cuales se inscriben, se marcan, se encarnan los devenires maquínicos, los procesos incorporales. Pero es precisamente ahí donde encontramos toda la ambiguedad del territorio, de la desterritorialización y de las reterritorializaciones. Felix Guattari

E tamén:

...existen múltiples elementos de expresión que no pasan por el lenguaje tal como es fabricado por la escuela, por la universi­dad, por los medios de comunicación de masas y por todas las formaciones de poder. La expresión del cuerpo, la expresión de la gracia, la danza, el ries­go, la voluntad de transformar el mundo, de circular, de codificar las cosas de otro modo, son lenguajes que no se reducen a pulsiones cuantitativas, globales. Constituyen la diferencia. Las generaciones jóvenes, en su modo de ver, sentir y expresar, tienen cadenas semióticas, sistemas cada vez más elaborados. Mi abuelo, cuando hablaba por teléfono, no se sentía cómodo. Yo tampoco, cuando tengo uno de esos gadgets tecnológicos en las manos. Para chicos de cinco o seis años de edad eso no es un problema. Es decir, estas formas de lenguaje afectivo no son algo parecido al buen salvaje o al retorno a la naturaleza de Rousseau.

chúzame

Decía na anotación anterior, aplicando outras voces, que os medios modifican o proceso de comunicación apuntando a "modificación da relación social que vincula ó emisor e ó receptor da mensaxe, polas novas relacións emisor-medio e medio receptor". Gracias ó comentario de Masoucos poño aquí un exemplo ilustrativo:

No podo deixar de comentar que ó visitar adiccionesdigitales.es a frase que me vén á cabeza é «are you from the past?». Fondo de páxina sen cor definida, texto en movemento, contador de visitas, imaxes reescaladas polo navegador (¿quen quere cargar unha imaxe de 1.165 x 874 píxeles e 294,02 Kbytes para vela a 161 x 119 píxeles?), ligazóns con espazos, ligazóns a ficheiros PowerPoint, MP3 e WMV sen avisar do seu formato… só lle falta ó pé da páxina un © 1998. Marcus.es

Ten gracia, é coma un se dixeramos, mira que pinta leva.

O ano pasado nun seminario con Casasús. Mirabamos o caso Jayson Blair ocorréuseme facer un experimento para ver as reaccións dos xornalistas cos que compartía espacio e discurso. Tomei esta frase tal que así para unha primeira diapositiva:

Los medios de comunicación constituyen una amenaza para la sociedad actual. Soportan un estado patológico sin precedentes y lo malo es que transmiten esta perversión al entorno de la cultura, de la política, de la judicatura y, en fin, a todo lo que tocan.

Por suposto despertei grande indignación, alguén preguntou ¿eso lo dices tu? e por suposto devolvéuseme a agresión de xeito verbal e xestual; o profesor pediume que pasara á seguinte diapositiva para evitar explosións de violencia, pedín ós presentes que conservaran o seu estado emocional e pasei á seguinte diapositiva:

Los medios de comunicación constituyen una amenaza para la sociedad actual. Soportan un estado patológico sin precedentes y lo malo es que transmiten esta perversión al entorno de la cultura, de la política, de la judicatura y, en fin, a todo lo que tocan.

José F. Beaumont ("Patologías de la Información", El País, 1/11/1997) del libro del sociólogo francés Pierre Bourdieu sobre la televisión (1997).

Alguén dixo "¡ah! bueno eso es otra cosa" e un pouco despois dixo "¡ah pero es el mismo texto!". A interacción voltouse máis cordial. Era a mesma cita pero non era o mesmo texto, era outra información e ofrecía outra lectura, outra descodificación, ninguen se enfadou con Beaumont, nin con Bourdieu, nin con Hugo Aznar a quen lle roubei a cita (que por certo non atopei na edición impresa galega, pode que non buscara ben porque o fixen á présa). O meu interés era comprobar como se le unha cita anónima e como unha cita de autor.

A parte do que a semiótica puidera dicir do suceso dice a comunicación evolutiva que "unha persona, un grupo ou unha organización evolucionarán na medida que establezan relacións de aprendizaxe"; eu creo que a aprendizaxe e as rutinas teñen reaccións moitas veces adversas. Esto lémbrame a Barton Fink.

Disque o hábito non fai ó frade; pero realmente as relacións emisor-medio e medio receptor tamén afectan a relación de comunicación en ocasión máis cá propia información que se transmite.

En relación coas adiccións agrego aquí unha cita tomada do informe de UNICEF:

El tiempo dedicado por los menores a Internet se ve incrementado a medida que se van haciendo mayores. Si este tiempo no es controlado con moderación, puede incurrir en situaciones de adicción que mermen las posibilidades de desarrollo del menor en otros ámbitos de su vida fuera de Internet.
Desde una perspectiva amplia, Internet puede resultar ser un espacio para múltiples tipos de adicciones: ludopatías de juegos en Red y apuestas electrónicas, adicción a la descarga de música, a la compra de productos y servicios, etc. De entre los datos disponibles23, se estima que un 37% de los menores que se conecta habitualmente a Internet reconoce “sentir la necesidad de conectarse a Internet con frecuencia”. Por otro lado, el 23% de los
menores que se conectan con regularidad juega en casi todas las conexiones que realiza (el 17,5% juega en la mitad de las ocasiones, un 12% en una de cada tres y finalmente un 44% en una cuarta parte de las conexiones que realiza).

chúzame

Na teoría da comunicación, un "medio" é un simple artefacto, que manipula información, permitindo con facilidade a súa acumulación e traslado.

....

Ó estudiar a comunicación mediada, convén recordar que os medios non só son dispositivos que moven a información a distancia, de maneira que sexa posible a comunicación entre persoas alonxadas, senón que alteran dalgunha forma o sistema comunicativo. En efecto, os medios modifican o proceso de comunicación cara a cara, esquematizado no modelo transacional antes explicado. Estes cambios teñen que  ver coa modificación da relación social que vincula ó emisor e ó receptor da mensaxe, polas novas relacións emisor-medio e medio receptor.

A utilización dos medios cambia o modelo de comunicación empregado, na medida en que se considera necesario fixar como adecuada unha distancia (física, psiquica ou social) entre emisor e receptor.

Antonio Lucas Marín, Carmen García Galera, José Antonio Ruiz San Román. Sociología de la Comunicación. (Pax. 82- 83). Ed. Trotta, S.A, Madrid 2003. ISBN 84-8164-301-7

chúzame